Wat betekent de keuken voor jou?

Always In The Kitchen: week I van CAMPOs en Gouvernements samenwerkingsproject plaatst kunstenaars en publiek in één grote, onconventionele IKEA-keuken. De avond brengt een zelfbenoemde compilatie waarin vier theatermakers/gezelschappen een ‘keukenscène’ verzorgen. Vier totaal verschillende acts, ook van wisselend niveau, waarin het – al dan niet – contact met het publiek een belangrijk criterium blijkt.

In de garage-”steeg” staan we te wachten, met drankjes in de hand en grote babbels paraat. Enigszins als buitenstaander observeer ik het enthousiaste publiek. We mogen binnen. Ieder probeert zich wat onwennig een juiste houding te geven. Er is hier uiteraard geen sprake van een traditioneel prosceniumopstelling: decor, speel- en publieksruimte zijn door elkaar te vinden en maakt dat je je eigenlijk zo ver mogelijk ‘achteraan’ wilt zetten.

Op de achtergrond klinkt wat muzak en we kijken elkaar afwachtend en verwonderd aan, totdat twee jonge meisjes in ‘onze cirkel’ komen staan. We wijken uit en geven hen het ‘podium’. De tekst van Hans Mortelmans wordt door de meiden afwisselend en met open of gesloten ogen voorgelezen. Daar het ontroerend is deze jonge meiden zo dapper te zien spelen, verveelt de constellatie al gauw. Patronen ontvouwen zich al snel en duidelijk, maar de vraag blijft wat de keuken hier nu mee van doen heeft.

Afbeelding02
© Philippe Digneffe / Campo

Soepel verloopt de overgang naar de act van Dounia Mahammed en Gosie Vervloessem. Letterlijk: de meisjes lopen naar de tafel waarachter Mahammed en Vervloessem klaarstaan. Als een kudde schaapjes volgt het publiek, de nieuwe act is begonnen. Stralend vertellen de twee dames ons over de voorspellende kracht van kaarsen in water, levers en tongen. Als de koelkast wordt geopend om zo meer darmen en nieren op tafel te zetten, val je bijna flauw van de stank, maar de glimlach van Mahammed doet je deze geur al snel vergeten. Verscheidene toeschouwers worden gevraagd een bijdrage te leveren aan het bakken van the ultimate fortune cookie en ze zitten braaf aan tafel te snijden, te rollen en te kloppen. Inhoudelijk weinig diepgaand, maar zó natuurlijk gebracht dat je er toch in wilt geloven.

Afbeelding03
© Philippe Digneffe / Campo

Het koekje gaat de oven in en markeert de enigszins ‘flashmob’-achtige overgang naar de scène van het Hof van Eede. “Schat, we moeten nu echt een keuken uitzoeken,” en “Wat een hoop mensen hier, het zal wel een kookworkshop geweest zijn,” zet ons binnen twee tellen in de IKEA en bevraagt onze rol als publiek. Herkenbaar gegrinnik volgt. Zij wil met haar blote voeten in de Savanne, hij wil gewoon een nieuwe keuken. Al zoekend kijken zij rond (“Het is druk vandaag.”) en wij proberen ons een weg te banen door hun route.

Afbeelding04.png
© Philippe Digneffe / Campo

In ons midden bevindt zich ook een man, die zich – enkel door zijn vest uit te trekken – transformeert tot IKEA-verkoper. Hilariteit alom, zeker wanneer hij zijn telefoon opneemt en in het Zweeds bij zijn collega een portie ‘köttbullar’ bestelt. Onder het motto “Je kiest hier geen keuken, je kiest hier een lifestyle,” schiet hij doeltreffend in de roos. Clichés worden herbevestigd en daardoor juist gedecodeerd terwijl ze ons even achter de oren doen krabben. Hoeveel heb ik zelf niet van IKEA thuis staan? En wat betekent de keuken eigenlijk voor mij?

De laatste vraag wordt bekrachtigd door de scène van An Miller (op een tekst van Angelo Thijssen) die al kokend (of eigenlijk: ingrediënten uit en in kastjes plaatsend) de keuken als hart van het huis voorstelt. Haar telefoongesprek, waarvan wij enkel haar kant horen, is bij tijden wat te overduidelijk, maar geeft toch op subtiele wijze de situatie van het personage weer. We zitten in een cirkel om Miller heen, terwijl zij zich achter de keukentafel heeft opgesteld. Mama vertelt en de kindjes luisteren. Een warm en vertrouwd gevoel, hoewel de inhoud van de tekst toch droevig is.

Afbeelding05
© Philippe Digneffe / Campo

Haar scène gaat over in de aftiteling (ook letterlijk op de muur geprojecteerd) en zorgt voor applaus. Alle performers komen ‘op’ in de keuken en buigen collectief. Een warme avond, die ons even laat stilstaan bij onze relatie met de keuken als thuis. We lopen naar de uitgang en Mahammeds Fortune Cookie komt net uit de oven. Het ruikt nog lekker ook.

 

Featured image: © Lukas Verstraete